تبلیغات
حقوق| مدرسه وکالت و تجارت |School of Law & Business
حقوق| مدرسه وکالت و تجارت |School of Law & Business
نفت , اقتصاد , تجارت بین الملل , شرکت های تجاری , بازرگانی بین المللی , مشاوره بازرگانی,مطالعات تخصصی حقوق تجارت,مقالات  
لوگوی ما

 مدرسه وکالت و تجارت

لطفا کد لوگوی وب را در وب خود قرار دهید. با تشکر
معرفی کتاب

کتاب مسئولیت مدنی شرکت های نفتی دولتی

کتاب اصول فقه مهارتی

کتاب جامع راهنمای اصول فقه

قانون
روح الله خلجی Rouhollah Khalaji
سلسه مباحث رویه قضائی

کارکردهای پنهان و مؤثر شعبات اجرای احکام
(مدنی و کیفری)


یادداشتی از روح الله خلجی



در یک نظام حقوقی، هر نهادی می تواند در کنار آثار مستقیمی که قانونگذار برای آن لحاظ نموده است، آثار غیر مستقیم نیز داشته باشد. آثار مستقیم همان تبعات و کارکردهای از پیش خواسته شده است که در مقابل آثار غیر مستقیم یا پنهان ، یعنی پیامدهای ناخواسته و تعیین نشده قرار می گیرد.

قانونگذار ایران برای ایجاد صلح و سازش نهادی را به نام شوراهای حل اختلاف تأسیس نموده است. از طرفی به قضات اجازه داده تا قبل از شروع دادرسی طرفین را به صلح و سازش دعوت نمایند. اما در هیچ کدام از متون قانونی، صلح و سازش بین طرفین دعوا پس از خاتمه دادرسی و در حین اجرای حکم پیش بینی نشده است.

آنچه امروزه در رویه شعبات اجرای احکام می توان مشاهده نمود ، کارکردهای پنهان و مؤثر این نهاد حقوقی است. منظور از کارکردهای پنهان ، همان آثار ناخواسته شعبات اجرای احکام است و منظور از مؤثر بودن این کارکردها، اجرائی شدن و جامه عمل پوشیدن به این  آثار و پیامدها است.

در بیشتر موارد ، قضات در هنگام صدور رأی ممکن است جنبه ها و پیامدهای  اجرائی و عملی آراء صادره را لحاظ نکنند. مثلا به مسأله تعداد بیش از حد زندانیان(ازدیاد جمعیت کیفری) و ظرفیت محدود زندان ها توجه نداشته باشند و یا  شخصیت مجرمین اتفاقی را در نظر نگیرند و یا حقوق بزه دیده را مد نظر قرار ندهند و در مواردی دیگر، راهی برای گذشت شاکی خصوصی ایجاد نکنند.

اما به کرات دیده می شود که این قضات اجرای احکام هستند که حتی پس از صدور حکم و یا در حین اجرای حکم، با بررسی شخصیت مجرم و یا وضعیت مالی محکوم علیه، رضایت شاکی و یا مدعی  را اخذ می نمایند و بگونه ای کارآمد، هم مجازات را اجرا می کنند و هم مجرم را از قید زندان تا حدودی رها می سازند و همچنین خسارت وارده  بر شاکی و یا مدعی را تا میزان قابل توجهی جبران و ترمیم می نمایند.

برای مثال، در دعاوی مربوط به دیه ، ممکن است که مشتکی عنه، هم به پرداخت دیه و هم به حبس محکوم شده باشد. حکم برای اجرا، در دست قاضی اجرای احکام است و شاکی پرونده و خانواده مشتکی عنه در شعبه اجرای احکام نزد قاضی مربوطه حضور دارند. این قاضی است که با شاکی صحبت می کند و از او می خواهد نسبت به حبس ، رضایت دهد اما در قبال این رضایت ، دیه را بصورت نقد دریافت دارد.

می توان گفت که صلح و سازش پس از صدور حکم و در حین اجرای آن ، بسی مؤثر تر از قبل از شروع دادرسی در محاکم و یا در حین دادرسی در شعبات شورای حل اختلاف است. زیرا طرفین دعوا، با خاتمه دادرسی ، تمام دلائل خود را ارائه داده اند و با حکم صادره مواجه اند. به این معنا که مجرم  می داند با چه مجازاتی رو به روست و از طرفی هم شاکی می داند چگونه و تا چه حد می تواند به حق خود برسد. بنابراین ، شاکی را در مقام استیفاء حق، بهتر می توان به گذشت تشویق نمود و از طرفی چون مجرم با واقعیت عینی مجازات خود، رو به رو است  با گذشت شاکی بهتر می تواند ندامت و پشیمانی را در خود احساس کند.

بیشتر قضات اجرای احکام ، دست خود را در ایجاد صلح و سازش باز می گذارند. و این مسأله منجر به ایجاد رویه صلح و سازش پس از خاتمه دادرسی در نظام حقوقی ایران شده است. اینجاست که باید گفت رویه قضائی مکمل قانون است و به کارآمدی قوانین یاری بسیار می رساند.

کارکرد دیگر شعبات اجرای احکام ، تصحیح آراء قضائی پس از صدور آنها است. ممکن است در یک دعوای تجاری ، تمام شرکاء یک شرکت با مسئولیت محدود ، به پرداخت خسارت خواهان محکوم شده باشند و دادرس در دادنامه صادره مشخص نکرده باشد که هریک از شرکاء تا چه میزان باید خسارت را جبران کنند. حکم برای اجرا به قاضی اجرای احکام ارجاع داده می شود و ایشان با دقت نظر در دادنامه ، از قاضی مربوطه درخواست می کند تا رأی اصلاح شود و یا اینکه خود قاضی اجرای حکم با توسل به مباحث اصول لفظیه ، به اصلاح رأی می پردازد.

این دو کارکرد، یعنی ایجاد صلح و سازش بین طرفین دعوا پس از خاتمه دادرسی، و تصحیح آراء قضائی پس از صدور دادنامه ، از کارکردهای ناخواسته و پنهان (و در عین حال ، غیر قابل اجتناب) شعبات اجرای احکام هستند که تأثیر مثبت و به سزایی در کاهش جمعیت کیفری، جبران خسارت زیان دیده، رضایت مندی شهروندان از قوه قضائیه و تأمین بهتر حقوق بزه دیدگان دارند.



طبقه بندی: رویه قضایی، آیین دادرسی مدنی، حقوق جزا و جرم شناسی، کیفرشناسی، آیین دادرسی کیفری، نهادهای حقوقی، یادداشتهای حقوقی،
برچسب ها: آثار حقوقی روح اله خلجی، یادداشتهای حقوقی روح الله خلجی، وبلاگ حقوقی روح الله خلجی، رویه قضائی شعبات اجرای احکام کیفری و مدنی، صلح و سازش در شعبات اجرای احکام، تصحیح آراء قضائی صادر شده در شعبات اجرای احکام و وظایف قضات اجرای احکام، صلح و سازش پس از خاتمه دادرسی،
[ شنبه 19 اسفند 1391 ] [ 05:58 ب.ظ ] [ مدرسه وکالت و تجارت ]
.: Web Themes By Ali Aminzadeh :.

درباره تارنما


www.rkz.ir
-----------------------------

سحرم دولت بیدار به بالین آمد
گفت برخیز که آن خسرو شیرین آمد
قدحی درکش و سرخوش به تماشا بخرام
تا ببینی که نگارت به چه آیین آمد

----------

آزادی بیان و ارائه فکر و عقیده از حقوق طبیعی هر انسان است.
این تارنما را ایجاد نمودم
تا آنچه از حقوق و تجارت در ذهن دارم
از عرصه اندیشه به میدان قلم بیاورم.
لذت تجارت به حدی است که فلسفه و سیاست روح مرا تعالی نمی دهد.
تجارت پایه و اساس
سعادت و خوشبختی هر جامعه است.
محمد بن عبدالله (ص) فرمود :
«اگر نان نبود،
ما نماز نمی خواندیم و روزه نمی گرفتیم».
تجارت را برگزیدم
تا دل و دین و دنیا نیز با من باشد.

روح الله خـلـجی

----------

Le régime juridique de l'Iran droit beaucoup à celui de la France. Le droit civil, le droit du commerce, le droit public, les notions utiles et fréquentes du droit pénal ainsi que les jurisprudences de la cour suprême de la France ont toujours été utilisés comme des modèles pour les juristes, les législateurs et les juges iraniens. L'école de droit et des affaires essaie d'introduire les lois et les jurisprudences françaises et promouvoir ainsi l'influence du régime juridique français sur celui de l'Iran
Rouhollah KHALAJI
Avocat et conseiller juridique